ایستادن داریوش ارجمند1 در کنار تخته سنگ هایی که در نخستین نگاه تنها به دیده ی تخته سنگی عادی به آن ها نگاه می کردم و توضیحاتی که درباره ی حیوانات می داد ، من را بر آن داشت تا دستم را از روی کنترل تلویزیون بردارم و به تماشای برنامه ی مستندی درباره ی گربه سانان ایران با اجرای داریوش ارجمند بنشینم تا شاید کار متفاوتی را شاهد باشم . با چند دقیقه ای پیگیری این مستند ، موضوع آن ( که درباره ی نگارک هایی از دوران کهن بود ) دستم آمد و این بار با کوچک ترین صدایی از محیط خارج از برنامه ، اشارات بلندم برای آرام کردن محیط ، جلب توجه می کرد .
تیمره ؛
سنگ نگاره های تیمره2 ، نگارک هایی از شکار در روزگاران کهن ایران .
گویی در آن زمان نیز نگارکی های دوستانی داشته اند که زشتی ها ، زیبایی ها یا خاکستری هایشان را به پهنه ی سنگ های سخت به نگارش در می آورده اند .
این مستند ، نام آشنایی داشت . نمی دانم در جشنواره ای شرکت داشته یا نه ، اما به هر روی ، نامش آشناست . شاید هم به علت همزاد پنداری ناخودآگاه باشد ! در این جا برخی ویژگی هایی را که در این مستند بسیار بارز بود را برایتان می گویم .
یکی سال هایی بود که داریوش ارجمند در بیان قدمت این نگاره ها می گفت و باعث شور و شگفتی من می شد . هزار هایی که با اعدادی از 8 تا 100 می آمد ، نشان از دیاری کهن دارد . برای نمونه در یکی از این سنگ نگاره ها وسیله ای به نام "مشتاسنگ" (اگر درست یادم باشد !) دیده می شود که قدمت استفاده از این وسیله ی شکاری را 125 تا 80 هزار سال پیش تخمین زده اند !
از چیزهایی که بسیار به درک احساس نگارنده ی این نگارک ها کمک می کرد ، پویانمایی هایی بود که خیلی هنرمندانه بر روی سنگ ها انداخته شده بود و درآخر ، هر کدام تابلوی حکاکی شده ی روی سنگ را نشان می داد .
از دیگر وسایلی که در این برنامه معرفی شد که در گذشته های دور از آن استفاده می شده ، کمندی شگفت انگیز و سه شاخه بوده که با پرتاب آن ، هر سه شاخه اش به سمت هدف رفته و آن را گرفتار می کرده اند ! آن زمان ، شگفتا !
اما تاسف همیشگی که گویا ( متاسفانه ) در پایان همه ی لذت های این چنینی ما ، باید وجود داشته باشد . تاسف از این که شاید ( خدای ناکرده ) در آینده ای نه چندان دور ، دیگر نتوانیم این یاد بودهای گرانبها را داشته باشیم .
شیوه ی نگهداری از بناها و آثار این کهن دیار فاجعه آور است . خودتان خیلی ها را می دانید و من در این جا برای نمونه به همین سنگ نگاره ها اشاره می کنم .
سنگ نگاره هایی از هزاران سال پیش که می توانند منبع بسیار بسیار سودمندی برای جذب گردشگر باشند ، باید زیر پاهای سنگین و مخرب گله های بز از بین بروند و یا انسان هایی که شاید از بز هم کم تر می فهمند ( ببخشید که این حرف را می زنم ) ، بر روی آن ها چیزی بنویسند !!! این بدنوشته ها تا کجا ؟! از روی صندلی اتوبوس تا جایی دور افتاده و سخت دسترس مانند تیمره ؟ آخر چرا ؟
اما همه ی این ها ، ماجراهای قسمت نخست سریال بود . این مستند 12 قسمت 30 دقیقه ای است که از شبکه ی فرهیختگان ، شبکه ی 4 پخش خواهد شد۳ .
پی نوشت :
1) داریوش ارجمند تازگی ها دوباره گل کرده و کارهای متفاوت و جذابی ارایه می دهد .
2) برای تماشای این سریال می توانید از ایران سیما یا سروش سیما کمک بگیرید .
۳) در این باره این جا را هم بخوانید :
