لحظاتي پيش – يعني حدود ساعت 22 پنجشنبه، 23 اسفند 86 – شبكه 4 سيما در برنامهي گفتگوهاي فرهنگي، از ريچارد نلسون فراي، ايرانشناس مشهور آمريكايي دعوت كرده بود تا در بارهي تمدن و فرهنگ ايران سخن بگويد. اين پروفسور 88 ساله همان دانشمندي است كه چندي پيش از رئيس جمهور كشورمان خواست تا پس از مرگ در حاشيهي زاينده رود دفن شود.
گفتني آنكه وي تاكنون چندين عنوان كتاب در زمينه تاريخ و فرهنگ و هنر ايران تأليف كرده و در جشنواره اخير فارابي از ريچارد فراي به پاس نگارش كتاب عصر زرين ايران تجليل شده است.
در اين برنامه 45 دقيقهاي، فراي كه به زبان فارسي مسلط بود و با لهجهي خاصي سخن ميگفت، در بارهي ويژگيهاي برتر زبان فارسي نسبت به عربي سخن گفت و حتي به اين موضوع هم اشاره كرد كه تا چندين قرن پيش، بسياري از مردم افغانستان به زبان فارسي نماز ميخواندند. او با انتقاد از تملك دانشمندان ايراني به نام مليتهاي عرب يا ترك، افرادي چون ابوريحان بيروني، ابنسينا و ... را از سرآمدگان فرهنگ فارسي دانست. او گفت: «عربها و ديگران نميدانند كه ايرانيان براي اسلام چه كردهاند. به نظر من، اساس اسلام و اسلام درست در اين آب و خاك بنيان نهاده شده است. همچنين فراي بر گفتههاي پيشين خود نيز تأكيد كرد كه: «اين حرف اعراب اشتباه است كه ميگويند هركس عربي نوشته، عرب بوده است. اين درست نيست و بيشتر بزرگان، ايراني بودهاند. اما متأسفانه اين مسأله در ميان اعراب گم شده است.» امّا جالبتر از همه، هنگامي بود كه او از صلحطلبي ايرانيان سخن گفت و به انتقاد از شعارهايي پرداخت كه در آنها از واژه «مرگ» استفاده ميشود؛ او حتي به صراحت اشاره كرد، وقتي ميشنوم كه گروهي ميگويند: «مرگ بر آمريكا» حالم بد ميشود و اين كار را اصلاً درست نميدانم.
به هرحال برايم جالب بود كه اين بخش از سخنان پروفسور فراي كه همواره در امضايش خود را اينگونه معرفي ميكند: «ريچارد فراي ايراندوست» سانسور نشد.
بياييم همه براي آقاي ضرغامي دعا كنيم كه اين رويه را ادامه دهد.
